“Nooit meer bang voor kreeften en gamba’s” door Irene van den Berg in Brabants dagblad, 2 mei 2007
Werknemers die zich houden aan zakelijke etiquette hebben meer succes dan hun collega’s die niets weten van deze omgangsnormen. Een workshop zakelijke etiquette kan een handje helpen

Het zakelijk diner verloopt voorspoedig. De sfeer is goed en de kans is groot dat je een nieuwe klant gaat binnenhalen. Maar dan wordt er kreeft geserveerd. En je hebt geen idee hoe je dit dier moet verorberen zonder een enorme flater te slaan. Herkenbaar? Lilian Woltering (38) uit Amsterdam geeft workshops over zakelijke etiquette. Zij leert werknemers over omgangsvormen tijdens een zakendiner, een sollicitatiegesprek of een netwerkborrel.

“Zakelijke etiquette bestaat uit regels die ervoor zorgen dat alles soepel verloopt op de werkvloer. Wie goede zakelijke omgangsvormen heeft, bereikt meer”, stelt Woltering. Dat begint al bij het sollicitatiegesprek. Het mag duidelijk zijn dat je niet in je oude kloffie naar zo’n gesprek moet gaan. Maar je voelt je ook ongemakkelijk als je in driedelig grijs binnenstapt terwijl je toekomstige werkgever een trui en een spijkerbroek draagt.

“Door iemand goed in te schatten, toon je respect. Dat zorgt er weer voor dat een ander zich op zijn gemak voelt bij jou.” En niet onbelangrijk: de sollicitant voelt zich er zelf ook zekerder door.

Kleding speelt een belangrijke rol in de presentaties en workshops van Woltering. Maar er is meer. Wie staat er bijvoorbeeld wel eens bij stil wat voor handdruk hij geeft? “Een slap handje is heel vervelend, maar een te ferme handdruk ook. Of nog vervelender: iemand die je hand maar voor de helft vastpakt.” Omdat je jezelf nu eenmaal nooit een hand geeft, oefenen de cursisten tijdens de workshops op elkaar.

Woltering geeft ook etiquettediners waarbij deelnemers les krijgen over tafelmanieren. “Er zijn vaak veel vragen hoe mensen om moeten gaan met hun bestek en hun servet”, vertelt de Amsterdamse. Om de gasten het extra moeilijk te maken, krijgen ze ongepelde gamba’s, slakken of ongefileerde vis voorgeschoteld.

De meeste Nederlanders kunnen, volgens Woltering, nog wel iets leren over etiquette. “We staan wat dat betreft niet zo best op de kaart.”

Nederlanders hebben een directe manier van zakendoen, die ook wel eens uitgelegd kan worden als horkerig of ongemanierd. “Denk bijvoorbeeld aan de lunch. Nederlanders nemen het liefst een broodje met een kop koffie of een glas melk. Daar kun je in de meeste andere landen echt niet mee aan komen zetten.

Daar bieden ze hun zakenrelaties een warme lunch aan van verschillende gangen met een goed glas wijn.”

Iedere cultuur heeft zijn eigen sociale regels en omgangsvormen. “Het is dan ook jammer dat weinig Nederlanders zich verdiepen in de Turkse of Marokkaanse etiquette. Terwijl ze daar natuurlijk ook vaak mee te maken krijgen.” Iemand die vanwege zijn geloof geen alcohol drinkt of varkensvlees eet, kan zich behoorlijk in verlegenheid gebracht voelen, wanneer hij dit krijgt voorgeschoteld.

Nieuwe tijden brengen nieuwe omgangsvormen met zich mee. Denk maar aan de mobiele telefoon. Wie ergert zich af en toe niet aan mobieltjes die voortdurend afgaan of mensen die te luid spreken door de telefoon? “De stelregel is dat je tijdens een gesprek je telefoon gewoon uitzet. Je voicemail is dan je secretaresse. Dat werkt prima.”

Ook bij zakelijke e-mail is het goed je aan bepaalde gedragsregels te houden. “Bij een gesprek bestaat de boodschap uit woorden, intonatie en non-verbale communicatie. Bij een telefoongesprek alleen uit woorden en intonatie en bij een e-mail alleen nog maar uit woorden. Dingen kunnen daardoor soms heel anders overkomen dan je ze had bedoeld”, stelt de Amsterdamse. Zo weinig mogelijk e-mailen dan maar? “Nee, hoor. Snel een berichtje sturen kan soms heel gemakkelijk zijn. Zorg er wel voor dat altijd je contactgegevens eronder staan als iemand je toch liever even belt.”

Wordt het niet heel saai op de werkvloer als we ons allemaal in hetzelfde keurslijf van de zakelijke etiquette wringen? “Natuurlijk bestaat er een spanning tussen jezelf zijn en etiquette. Iedereen moet voor zichzelf bepalen hoe ver hij daarin wil gaan. Zodra je de regels kent, kun je daar ook mee spelen.”